No menu items!

DARBELERE KARŞI SİYASİ MÜCADELE – Dr. Ufuk Uras

Okumalısınız!

28 ŞUBAT’TA HUKUK- Prof. Dr. Muharrem KILIÇ

28 Şubat, post modern darbe olarak adlandırıyor. Ben bu darbeyi ‘yeni nesil bir darbe’ türü olarak tanımlıyorum. Nitekim bütün şiddet unsurları, lojistik...

VESAYET KURUMU ARACI OLARAK STK’LAR- İdris Kardaş

Sivil toplum kuruluşlarını darbeci olarak ya da darbeci olan ya da olmayan olarak kod­layabiliriz. Bunu böyle bir paketin içine yerleştirebiliriz ama mesele...

DARBE VE İŞ DÜNYASI STK’LARI- Dr. İsrafil Kuralay

Darbeler maalesef Türk siyaset hayatının önemli kırılma noktalarından bir tanesi. Her on yıllık sürede bir darbe beklentisi alametifarikamız noktasına gelmiş durumda. Ka­çınılmaz...

DARBE İLE MÜCADELEDE SİVİL TOPLUM KURULUŞU OLARAK İŞÇİ VE İŞVEREN ÖRGÜTLERİ- Av. Hüseyin Öz

ÖZET Darbeler Türk siyasi hayatının gerçeklerinden biridir. Meclis, siyasi partiler, hukuk, si­vil toplum kuruluşları ve medya gibi varlığını demokrasiye...

Darbelere karşı olmak gibi aksi düşünülmeyecek konularda konuşmak kolaydır. Sor­sanız herkes darbelere karşı olduğunu söyler. Peki öyleyse niye bu kadar çok darbe ve girişimiyle karşı karşıya olmaktan mütevellit yoğun bir tecrübe edindik.

12 Eylül darbesi siyaset kurumunu tümüyle ortadan kaldırırken diğer darbeler sadece iktidara yönelik olup diğer partileri hedeflememişti. Bu yüzden bu tür girişimlerde bir darbenin sıfatına, ideolojisine bakmaksızın ilkesel bir tutum almak önemlidir. “Kimler yaptı acaba?” diye hayırhah bir tavır kabul edilemez.

Darbelere karşı siyasi tutum konusunda uzun uzadıya tafsilata gerek yoktur. Darbe ön­cesi net bir tutum almak, darbe olursa itiraz etmek, ardından da sivil bir demokrasi için mücadele etmek gerekir.

Aslında darbeciler iktidara geldiklerinde ne yapacaklarsa tersini yapmak, yani onlar si­yasetin alanını daraltıp, toplumu karantinaya alıp, deli gömleği giydireceklerine göre, bunun tam tersine siyasetin ve özgürlüklerin alanını genişletmek tek çıkış yoludur.

Özgürlükler kötüye kullanılır diye özgürlüklere karşı tutum alınamaz. Özgürlükleri savunmak başkasının özgürlüğünü savunmaktır. Siyaset ötekine ulaşmayı gerektirir. Başkalarını ötekileştirmekle ve ötekiyle ilişki kuramamak patolojik bir durumdur. İk­tidarıyla muhalefetiyle demokrasinin ortak paydasında buluşmak önem taşır. Darbeler nedeniyle tabii ki sivil iktidarlar eleştirilemez ama yaşadığımız deneyimlerden dersler çıkarmaya engel bir durum yoktur.

50’li yıllarda çoğunluk sistemi olmasaydı DP-CHP ilişkisi nasıl gelişirdi, kestirimde bulunmak kolay değildir. Menderes’i gözaltına alan Muhsin Batur’u, 12 Mart’ın gene­rali Faik Türün’ü cumhurbaşkanı adayı gösterip, 114 defa tur yapılması nasıl bir akıl tutulmasıdır. CHP ve AP bu konularda ortak tutum alsalardı tarih nasıl gelişirdi bile­miyoruz.

Popper de yanlışlanabilirlik ilkesini anlatırken bir öğrencisinin “yanlışlanabilirlik yanlışlanabilir mi?” diye sormasına çok sinirlenir. Ama dünyanın her yerinde üniver­siteler, eleştirel düşüncenin mekânları olmak durumundadır.

Eleştirel düşüncenin teminat altına alınması darbelere karşı en büyük sigortadır. Dar­beci zihniyet “politikanın politikacılara bırakılamayacak kadar ciddi bir iş olduğu” mottosuna dayanır. İyi de halkın iradesini esas almayan bir yaklaşımı ciddiye almak mümkün müdür? Darbeler her türlü idari, siyasi dönüşümü sağlayabilir, ama toplum­sal dönüşümleri uzun vadede gerçekleştiremezler. O yüzden siyasi partilerimizin ko­lektif akıl olarak iç demokrasiyi yaşatması önemlidir, yeter ki kolektif akılsızlığa dö­nüşmesinler.

Partilerimiz aynı zamanda bir okul, bir hafıza merkezleridir. Üniversitemizin mezunu Orhan Pamuk son romanı Veba Geceleri’nde saray darbelerini uzun uzadıya anlatıyor. Ama sanırım Bab-ı Ali baskınında İttihat Terakki darbesine karşı net bir tutum almak gerekir. “Onlar ecdadımızdı” diyerek konu örtbas edilemez. Böyle bir topyekün tarih güzellemesi eğilimi sezinliyorum. Darbede alnının ortasından vurulan Harbiye nazırı Nazım Paşa “ecdadımız değil miydi?” diye sorarlar sonra.

Gorbaçov zamanında da tarihe eleştirel bakmayı hedeflenmişken, Yeltsin ve Putin’le beraber “Çar da bizim, Stalin de” diye bir güzelleme başlamıştı. Tarihi bir elekten ge­çirme işi ihmal edilmemelidir.

Yarın seçim olsa ne olur bilmiyoruz. Bu iyi bir şeydir, Çin Komünist parti yöneticileri­nin ise seçilmek gibi bir kaygısı yoktur, Suriye’de %95.6 oy alan Esat’ın olmadığı gibi.

Bugün cumhuriyetin 100. yılında demokratik bir cumhuriyet hedefinde buluşmak önem taşıyor. Cumhuriyet ancak demokrasilerde denetlenebiliyor. Seçim sisteminden siyasal partiler yasasına siyasetin bütün renklerinin görüşü önem taşır. Kimse kimseye meş­ruiyet sorgulaması yapmamalıdır. Partilerimiz demokrasinin vazgeçilmez unsurudur, özelleştirilemez, kamulastırılamaz, dikey ilişkiler değil yatay ilişkiler egemen kılın­malıdır. Oyunun kuralları birlikte inşa edilmelidir. 15 Temmuz sonrası merkez yeniden inşa ediliyorsa bu birlikte tasarlanmalıdır. 15 Temmuz darbe girişimine de 15 Temmuz sonrası otoriter uygulamalara da birlikte tutum alınabilir. Birini diğeriyle tokuşturma­dan ilerlenebilir.

Darbeler kamu yararını tesis etmek iddiasıyla hareket eder ama kamusal alanı tahrip ederler, çünkü kamusal alan müşterek alandır, bürokrasinin keyfiliğine tabi olamaz. Siyasi selefiliğin yani bağnazlığın sağı solu olmaz, uzak durulmalıdır. Gandhi, “takip­çilerime yetişmeliyim” derken çok anlamlı bir siyasal stili ima ediyordu.

1980 darbesi sonrası 1981’de Atatürk yılı ilan edilmişti. Bugün de “Mustafa Kemal, ne derse o” demeyi marifet sanan, Atatürk’ün sohbet masasında olsalar ve kendilerine sorulan bir soruya “siz ne derseniz odur” yanıtını verseler, herhâlde o sofralardan ko­vulurlardı. Darbeciliğe karşı mücadele siyasi havariliğe karşı da mücadeleyi gerektiri­yor.

Darbelere karşı uluslarararası sempozyum, 15 Temmuz darbe girişiminden birkaç ay önce yapıldığında, “bu saatten sonra darbe mi olur?” diyorduk. Hayat bize aslında ola­mayacağını da gösterdi. Ama unutmayalım ki darbeciler genellikle pişmanlık beyan etmiyorlar. Kenan Evren ağırlaştırılmış müebbet hapse çarptırılınca bunun caydırıcı olacağını düşünmüştük. Talat Aydemir’den Madanoğlu’na 28 Şubatçılara hiçbiri piş­man olmadı.

Siyasette ABD, AB, Rusya, Çin, İran merkezli değil Türkiye merkezli bakalım ama Türkiye’nin de çoğulculuğunu ve çeşitliliğini hep gözetelim. Darbelerde hep bir küre­sel dış dinamik, siyasi mühendislik bulunuyorsa, kendi ayaklarımız üzerinde durmayı bilelim, ama sol ve sağ ayaklarımızla bunu yapalım ki tek ayak üstünde durmayalım. Siyaseten toplumu tarif etmek yerine toplumun çeşitliliğinden yola çıkarak siyaseti ta­rif edelim.

Mutluluğu geçmişte aramanın da sağı solu yoktur. Gelecek umudumuzu yitirdiğimizde geçmişe döneriz. Geleceği birlikte inşa etme hedefinden şaşmamalıyız. Bu temenniler – le hepinize sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

Daha Fazlası

SON EKLENENLER

28 ŞUBAT’TA HUKUK- Prof. Dr. Muharrem KILIÇ

28 Şubat, post modern darbe olarak adlandırıyor. Ben bu darbeyi ‘yeni nesil bir darbe’ türü olarak tanımlıyorum. Nitekim bütün şiddet unsurları, lojistik...

VESAYET KURUMU ARACI OLARAK STK’LAR- İdris Kardaş

Sivil toplum kuruluşlarını darbeci olarak ya da darbeci olan ya da olmayan olarak kod­layabiliriz. Bunu böyle bir paketin içine yerleştirebiliriz ama mesele...

DARBE VE İŞ DÜNYASI STK’LARI- Dr. İsrafil Kuralay

Darbeler maalesef Türk siyaset hayatının önemli kırılma noktalarından bir tanesi. Her on yıllık sürede bir darbe beklentisi alametifarikamız noktasına gelmiş durumda. Ka­çınılmaz...

DARBE İLE MÜCADELEDE SİVİL TOPLUM KURULUŞU OLARAK İŞÇİ VE İŞVEREN ÖRGÜTLERİ- Av. Hüseyin Öz

ÖZET Darbeler Türk siyasi hayatının gerçeklerinden biridir. Meclis, siyasi partiler, hukuk, si­vil toplum kuruluşları ve medya gibi varlığını demokrasiye...

DARBE İLE MÜCADELEDE SİVİL TOPLUMUN ROLÜ- Dr. Levent Korkut

Öncelikle üzerinde durulması gereken husus darbe çerçevesinde sivil toplum-devlet ilişkisidir. Bu konuda çok farklı yaklaşımlar, görüşler ya da teoriler var diyebiliriz. Bun­lardan...